Er is de laatst tijd veel geschreven over risicovol buitenspel. Zelfs in het landelijk nieuws werd er veel aandacht aan besteed. Want risicovol buitenspel is goed voor kinderen, dus kom maar op allemaal, ga die risico’s aan!

En daar sta je dan als PM’er. Moet je opeens kinderen aanmoedigen tot risicovol spel, terwijl je jarenlang risico’s op je werk moest voorkomen. Ik kan me voorstellen dat je even met je handen in het haar staat. Want natuurlijk wil jij ook de ontwikkeling van kinderen zoveel mogelijk positief ondersteunen en het nemen van risico’s maakt daar onderdeel van uit. Maar hoe doe je dat dan? Hieronder volgt wat inspiratie voor de beginnende en gevorderde avonturier!

Messen en ander gereedschap

In mijn zoektocht vanaf welke leeftijd kinderen een zakmes kunnen gebruiken -om eens te kijken wat anderen daar over dachten- kwam ik toch al snel op een leeftijd van 11 jaar uit. Dit verraste me een beetje. Jongere kinderen kunnen ook prima met een mes omgaan, zolang het maar onder begeleiding is. Ik had zelf op mijn zesde een zakmes en mijn zoon kreeg een zakmes op zijn vijfde. Op wat kleine snijwondjes na is er nooit iets ernstigs gebeurd.  Maar thuis is natuurlijk anders dan op het kinderdagverblijf, dus hoe pak je dat aan?

Vaak is het bij de allerjongsten goed om geen inklapbaar mes te gebruiken. Een aardappelschilmes is prima. Zorg voor een scherp mes. Bij een bot mes moet je teveel kracht zetten en kun je uitschieten. Bij het gebruik van messen geldt ook: jong geleerd is oud gedaan. Wanneer je kinderen op jonge leeftijd om leert gaan met messen, weten ze hoe ze deze moeten gebruiken.

Ook gereedschap als zagen en hamers zijn hartstikke leuk om mee te werken in de kinderopvang. Voor BSO kinderen is een hut bouwen met eigen hamers en spijkers natuurlijk geweldig! Of maak samen van pallets een mooie buitenkeuken!

Klim, klauter en val

Kinderen houden van klimmen en klauteren. Wij als volwassenen staan daar maar al te graag naar te kijken en voor je het weet roep je: “Nee, niet doen. Pas op, straks val je”. En daar zit nou precies het probleem. Want kinderen vallen niet meer. En als het dan gebeurt, weten ze niet meer hoe ze moeten vallen, met allerlei nare gevolgen van dien. Dus geven we de kinderen valtraining. Maar wat nu als we ze van jongs af aan hun gang laten gaan met klimmen en klauteren. Geef de allerkleinsten mogelijkheden (aangepast aan hun eigen kunnen) om te klimmen én om te vallen. Ze leren dan om te gaan met het risico en de gevolgen en leren hoe ze veilig moeten vallen.

Vuur

Al eerder schreef ik een blog over vuur maken in de kinderopvang. Vuurtjes stoken kan in principe ook prima in de kinderopvang. Want het is belangrijk om kinderen om te leren gaan met vuur. Van oudsher heeft rond een vuur zitten en bijvoorbeeld eten en verhalen vertellen ook een sterke sociale functie. Je ziet kinderen vaak intens genieten wanneer ze rond een vuur zitten.

Met de jonge kinderen zit je om het vuur en rooster je bijvoorbeeld (met een lange stok) een marshmallow. Met de BSO kinderen kun je ook echt gaan koken op het vuur. Bouw het langzaam op. Zorg dat de kinderen eerst de regels van bij het vuur zitten kennen en ook opvolgen. Pas als je dat een paar keer hebt geoefend ga je koken. Succes verzekerd!

Knopen maken

Een touwbrug knopen en er dan overheen lopen is natuurlijk reuze spannend. Of wat dacht je van een mooie schommel waar je met z’n drieën op kunt zitten? Klinkt misschien ingewikkeld, maar de basis is na een workshop van een halve dag al aardig onder de knie te krijgen! Het enige wat je nodig hebt zijn klimtouwen en een paar bomen.

Een andere eenvoudige manier om te balanceren tussen twee bomen is  het spannen van een slackline. Een soort transportband die je tussen twee bomen spant. Nog een hele kunst hoor, dat balanceren!

Risico’s, risico’s, risico’s

Denk voorafgaand aan een risicovolle activiteit goed na welke risico’s er aan vast zitten (brandgevaar, sneetjes, vallen) en welke gevolgen dit voor het kind kan hebben. Bedenk vooraf welk risico jij aanvaardbaar vindt en bespreek dit met een collega. Maak een overzicht van de maatregelen die je inzet, mocht er toch iets fout gaan en hoe je bepaalde ongewenste risico’s minimaliseert. Voorbeeld: Ga je bijvoorbeeld slacklinen, dan kies je een ondergrond zonder uitstekende takken, om te voorkomen dat kinderen daar op vallen en zich verwonden. Als je elke risicovolle activiteit goed onderbouwd start, kun je snel en accuraat ingrijpen wanneer zich een probleem voordoet!

Ouders

Natuurlijk is het belangrijk ouders te informeren over de belangen van risicovol buitenspelen. Neem ouders mee in de positieve effecten op de ontwikkeling van hun kind. Geef aan waarom jullie op het kinderdagverblijf risicovol spel toelaten. Dit type spel kan natuurlijk betekenen dat een kind af en toe een  schram of een bult heeft. Goede afspraken en een duidelijke visie en beleid over risicovol buitenspel zijn daarom cruciaal. Zo weten ouders wat ze kunnen verwachten.

Meer weten over de workshop touwen knopen of over risicovol buitenspel? Neem contact op voor de mogelijkheden voor een workshop op jullie locatie.